UNUTULAN GÜZELLİK SOBA

Kış geliyor…

Camın ardında gri bir gökyüzü, sokakta telaşla yürüyen insanlar, içeri sızmaya

çalışan o ince ayaz... Bu mevsim bana hep bir şeyi hatırlatır: sobayı.

Soba, sadece bir ev eşyası değildi bizim için. Bir dönemin kalbiydi, bir evin ruhuydu.

Evin içine yerleştirildiği anda sanki bir sıcaklık değil, bir huzur girerdi içeriye. Odanın

ortasında ya da pencere kenarında sessizce duran siyah soba, dışarıdaki soğuğa

inat, içeride bir hayat kurardı.

Soba öyle hemen hava soğuyunca kurulmazdı bunun bir tarihi vardı. Bizim evde soba

kurma tarihi 10 Kasım’dı. Ailemiz uzun yıllar süren deneyim sonucu her yıl 10

Kasım’da sobayı kurar ve 23 Nisan’da da sobayı kaldırırdı.

Eskiden soba kurmak başlı başına bir tören gibiydi. Önce odanın en uygun yeri

seçilir, sonra borular itinayla bacaya kadar uzatılırdı. İlk ateş yakıldığında çıkan o

çıtırtı, “kış geldi” diyen bir müjde gibiydi. Dışarıda kar taneleri usulca düşerken,

içeride o çıtırtı ve hafif duman kokusu evin en sıcak melodisiydi.

Sobanın çevresi, evin asıl toplanma yeriydi. Okuldan gelen çocuk önce sobanın

yanına koşar, ellerini uzatır, “biraz daha yaklaşayım” derdi. Baba, yorgun iş gününün

ardından bir tabure çekip sobanın yanına oturur, gazetesini açardı. Anne, sobanın

üzerinde çaydanlığı demler, yavaşça karışan buharın içinde akşamın kokusu

yayılırdı. O anlarda kimse telefonuna bakmazdı, çünkü kimsenin telefonu yoktu. Ama

herkes birbirine bakardı, uzun uzun, sıcacık gözlerle.

Sobanın üzerinde kızartılan ekmek, mandalina kabuklarının yaydığı o eşsiz koku…

Hele yılbaşı gecelerinde sobanın üzerinde patlayan kestaneler! O çıtırtı bile bir neşe

nedeniydi. Çayın fokurtusu, kestanenin kokusu, çocukların kahkahası… Her şey bir

bütünün parçasıydı. Bugün o anların yerini sessizlik aldı. Artık çay demleniyor belki

ama kimse birlikte içmiyor.

Soba borusunun etrafına asılan ıslak çamaşırlar bile bir hikâyeydi. Buharın içinde

ağır ağır kuruyan o çamaşırların kokusu, evin samimiyetiyle karışırdı. Belki biraz is

kokardı, ama o koku bile “bizim”di. O koku, yoksunluğun değil, bereketin kokusuydu.

Ve en güzeli… Sobanın etrafında otururken kimse sıkılmazdı. Biri kitap okur, biri örgü

örer, biri ders çalışır, diğeri sessizce hayal kurardı. Arada biri kalkar sobayı karıştırır,

ateşi harlardı. Her hareket, bir ritüelin parçasıydı. Bugün belki ısınmak daha kolay,

ama o günlerde yaşamak daha anlamlıydı.

Modern hayat bize eşit sıcaklıkta odalar sundu. Ama o sıcaklık, hiçbir zaman soba

başında paylaşılan bir tebessüm kadar ısıtmadı içimizi. Şimdi ısıtma sistemleri

çalışıyor, petekler tıkır tıkır… ama insanlar soğuk. Çünkü soba, sadece odaları değil,

gönülleri de ısıtırdı.

Belki de artık yeniden soba kurmaya değil, o sobanın etrafında kurulan yakınlığı

hatırlamaya ihtiyacımız var. Yeniden aynı sofrada toplanmaya, aynı hikâyeyi

dinlemeye, aynı sessizliği paylaşmaya…

Çünkü sıcaklık aslında ateşten değil, birlikten doğar.

Kış geliyor…

Ve belki de bu kış, en çok o eski soba başlarında bıraktığımız sıcaklığı özleyeceğiz.

Adem Canözer